Wat gebeurt er als een wesp u steekt?
Als een wesp steekt, injecteert ze gif via haar angel in uw huid. Het wespenangel heeft — in tegenstelling tot dat van een bij — geen weerhaakjes, waardoor een wesp meerdere keren achter elkaar kan steken. Het gif bevat eiwitten en enzymen die een directe pijnreactie veroorzaken en bij de meeste mensen een lokale zwelling en roodheid geven.
Bij de meeste mensen verloopt een wespensteek onschuldig. Alleen bij mensen met een wespenallergie kan een steek levensgevaarlijk zijn.
Wat te doen bij een wespensteek — stap voor stap
Stap 1 — Verlaat de omgeving
Wespen sturen bij een aanval een alarmsignaal uit dat andere wespen aantrekt. Loop rustig weg van de plek waar u gestoken bent, zodat u niet meer steken krijgt. Sla niet wild om u heen — dit maakt wespen agressiever.
Stap 2 — Verwijder de angel (indien aanwezig)
Wespen laten hun angel zelden achter, maar controleer de steekplek. Als er een angel aanwezig is, verwijder deze dan met een nagelschaartje of door eroverheen te schrapen met een creditcard. Knijp niet in de angel — dit pompt meer gif in de wond.
Stap 3 — Koel de steekplek
Leg direct een koude doek, ijsblokje in een doekje of een coldpack op de steekplek. Koud vermindert de zwelling en verlicht de pijn. Houd dit 15–20 minuten aan. Leg nooit ijs direct op de huid.
Stap 4 — Behandel de zwelling
U kunt de steekplek behandelen met:
- Antihistamine crème of gel (verkrijgbaar bij de apotheek) — vermindert jeuk en zwelling
- Hydrocortisone crème — remt de ontstekingsreactie
- Antihistamine tabletten (zoals cetirizine) — helpen bij grotere zwellingen of hevige jeuk
Stap 5 — Houd de steekplek schoon
Krab niet aan de steekplek, ook al jeukt het. Dit vergroot het risico op infectie. Was de plek met zeep en water en houd hem schoon.
Wanneer is een wespensteek gevaarlijk?
Voor de meeste mensen is een wespensteek pijnlijk maar onschuldig. Er zijn echter situaties waarbij u direct medische hulp moet zoeken:
Bel 112 als u deze symptomen krijgt:
- Zwelling van lippen, tong of keel
- Moeite met ademen of slikken
- Duizeligheid of flauwvallen
- Bleekheid, koud zweet
- Hartkloppingen
- Hevige jeuk over het hele lichaam of netelroos
Dit zijn symptomen van anafylaxie (anafylactische shock) — een levensbedreigende allergische reactie die direct behandeling vereist. Bel 112 en blijf niet alleen.
Bezoek een huisarts als:
- De zwelling groter is dan 10 cm doorsnede
- De zwelling na 2–3 dagen niet afneemt maar toeneemt
- U tekenen van infectie ziet: toenemende roodheid, warmte, etter
- U gestoken bent in mond, keel of oog
- U meerdere steken tegelijk heeft opgelopen (meer dan 10)
Wespenallergie — bent u allergisch?
Circa 3% van de Nederlanders is allergisch voor wespenenvergif. Een allergie hoeft niet al bij de eerste steek op te treden — u kunt jarenlang normaal reageren en bij een volgende steek plotseling een heftige reactie krijgen. Symptomen van een wespenallergie:
- Sterke zwelling op afstand van de steekplek (niet alleen lokaal)
- Netelroos (rode bultjes) op andere plekken dan de steek
- Misselijkheid of braken
- Eerder beschreven ernstige symptomen
Heeft u ooit een ernstige reactie gehad op een wespensteek? Vraag uw huisarts om een verwijzing naar een allergoloog. U kunt in aanmerking komen voor desensibilisatietherapie, waarbij u geleidelijk wordt blootgesteld aan wespenenvergif om de allergie te verminderen.
Hoe voorkomt u een wespensteek?
- Beweeg rustig en kalm als wespen in de buurt zijn — sla niet
- Dek zoete dranken af buiten — wespen vliegen in open blikjes
- Ruim voedselresten buiten direct op
- Draag geen felle kleuren of bloemmotieven bij wespenactiviteit
- Gebruik geen sterk geparfumeerde producten buiten in de zomer
- Laat een wespennest in of bij uw woning professioneel verwijderen — zie onze wespenbestrijding
Kind gestoken door een wesp — wat nu?
Volg dezelfde stappen als hierboven. Kinderen reageren soms heftiger dan volwassenen door hun kleinere lichaam. Let extra op de hierboven beschreven ernstige symptomen en aarzel niet om de huisarts te bellen als u twijfelt. Een antihistamine siroop voor kinderen (verkrijgbaar bij de apotheek) kan helpen bij jeuk en zwelling.